سالها بود که ابزارهای تبدیل گفتار به متن، که در آزمایشگاههای غربی آموزش دیدهاند، در برابر لهجههای متنوع انگلیسی آفریقایی کر و لال میماندند. این شکاف تکنولوژیک، پزشکان نیجریهای را مجبور میکرد ساعتهای متمادی پس از ویزیت بیماران، به نوشتنِ دستیِ گزارشها بپردازند. توبی اولاتونجی که خود پزشکی را در همین فضا تجربه کرده بود، دریافت که مشکل نه در هوشِ ماشین، بلکه در حافظهی تهیِ آن از صداهای آشناست.
او برای حل این مسئله، مسیرِ دشوارِ گردآوری داده را برگزید. اولاتونجی از طریق شرکت اینترون هلث (Intron Health)، شبکهای از کادر درمان در ۱۵ کشور آفریقایی ایجاد کرد تا صداهای خود را ثبت کنند. این کتابخانهی صوتی عظیم، نه تنها لهجههای مختلف، بلکه نام بیماریهای بومی مانند تب لاسا و داروهای محلی را که در لغتنامههای استاندارد جهانی وجود نداشتند، به حافظهی هوش مصنوعی سپرد.
دقت این سیستم در محیطهای واقعی آزمایش شده است؛ نرمافزار به گونهای تنظیم شده که حتی صدای مزاحم محیط را فیلتر کند تا کلامِ تخصصی پزشک به وضوح استخراج شود. نتیجهی این دقت، تغییری ملموس در زندگی بیمارانی است که پیش از این باید روزها برای یک گزارش رادیولوژی منتظر میماندند. اکنون، تشخیص پزشک همزمان با ادای کلمات، روی کاغذ نقش میبندد.
این تلاشِ اولاتونجی، بیش از آنکه یک دستاورد فنی باشد، بازگرداندنِ کرامت به صدایی است که نادیده گرفته شده بود. در کشوری که تنها ۳۵ هزار پزشک برای خدمت به بیش از ۲۰۰ میلیون نفر در تلاشاند، هر دقیقهای که از بندِ بوروکراسیِ کاغذ و قلم آزاد شود، فرصتی برای نجات یک انسانِ دیگر است.