دستگاه OdonAssist که اکنون مراحل آزمایشی خود را در اتیوپی پشت سر گذاشته، شباهتی به ابزارهای فلزی و سرد جراحی ندارد؛ این ابزار، کیسهای نرم و پلاستیکی است که با ظرافت به دور سر نوزاد میپیچد و با فشار ملایم هوا، او را در عبور از مسیر دشوار تولد یاری میدهد. برای دههها، پزشکان در اتیوپی میان دو انتخاب دشوار گرفتار بودند: جراحی سزارین در محیطهایی که با کمبود جراح روبرو هستند، یا استفاده از ابزارهای قدیمی که مهارت بسیار بالایی میطلبید.
داستان این نوآوری از آشپزخانه مردی به نام خورخه اودون آغاز شد. او که یک مکانیک آرژانتینی بود، پس از تماشای ویدئویی در اینترنت که راه خارج کردن یک چوبپنبه از داخل بطری شراب را نشان میداد، نخستین نمونه این دستگاه را با استفاده از یک ظرف شیشهای و عروسک دخترش ساخت. این ایده ساده اکنون در دستان ماماهای بیمارستان ولیسو، به ابزاری بدل شده است که میتواند از جراحیهای غیرضروری و عوارض ناشی از تاخیر در زایمان پیشگیری کند.
فابیو ماننتی، مدیر برنامههای سازمان «پزشکان با آفریقا»، با دقتی که حاصل سالها کار در مناطق محروم است، بر اهمیت این تحول تاکید دارد. او میداند که در کشوری با ۱۱۶ میلیون نفر جمعیت، هر دقیقهای که از زایمان طولانی کاسته شود، به معنای نجات یک زندگی است. این دستگاه نه برای جایگزینی تخصص، بلکه برای توانمند ساختن کارکنان بهداشتی در مراکز دورافتاده طراحی شده است؛ جایی که اتاق عمل فرسنگها دورتر است و زمان، بیرحمانه میگذرد.
این کیسه پلاستیکی ظریف، با هر بار پر شدن از هوا، فاصلهی میان یک بنبست پزشکی و آغوش گرم مادر را پر میکند.
نتایج این مطالعه که در آدیسآبابا ارائه شد، تنها یک گزارش فنی نبود؛ بلکه گواهی بر این حقیقت بود که گاهی بزرگترین گرههای بشری به دست سادهترین ایدهها گشوده میشوند. در ولیسو، جایی که خورشید بر فراز فلات میتابد، حالا مادران کمتری طعم تلخ انتظار و ترس را خواهند چشید، چرا که نبوغ انسانی راهی برای ملایمت در سختترین لحظه هستی یافته است.