دکتر یسری ابراهیم و همکارانش در دانشکده علوم پزشکی دانشگاه استلنبوش، در میان فشار سنگین بر سیستم بهداشت و درمان، صدایی را بلند کردهاند که از یک ضرورت اخلاقی حکایت دارد. آفریقای جنوبی با ترکیبی پیچیده از بیماریهای واگیردار مانند سل و اچآیوی، در کنار بیماریهای مزمن و آسیبهای ناشی از تروما دستوپنج نرم میکند؛ وضعیتی که پژوهشگران آن را بار چهارگانه بیماریها مینامند. در چنین بستری، واردات درمانهای پیشرفته سلولی از غرب نه تنها به دلیل هزینههای گزاف، بلکه به علت تفاوتهای بیولوژیکی عمیق، راهکاری ناقص به نظر میرسد.
این تیم پژوهشی که نامهایی چون مارینا فان د فیور و کارولا نیسلر در میان آنها به چشم میخورد، معتقدند که علم پزشکی بازساختی نباید تنها در انحصار آزمایشگاههای مجهز نیمکره شمالی باقی بماند. آنها به جای تسلیم شدن در برابر کمبود زیرساختها، از لزوم تحقیقاتی سخن میگویند که مستقیماً بر روی تنوع ژنتیکی مردم آفریقا متمرکز است؛ جمعیتی که بیش از تمام دنیا در خود تنوع وراثتی جای داده، اما سهم ناچیزی از مطالعات جهانی دارد.
مانع دیگر، چارچوبهای قانونی است که از پیشرفتهای سریع علم جا ماندهاند. قانون ملی بهداشت که در سال ۲۰۰۳ تصویب شده، زمانی تدوین شد که هنوز سلولهای بنیادی القایی کشف نشده بودند. این شکاف قانونی، کار را برای دانشمندانی که قصد دارند با مواد ژنتیکی اصلاحشده در داخل مرزها کار کنند، دشوار کرده است. با این حال، پژوهشگران استلنبوش با اصرار بر ماندن و ساختن، نشان میدهند که تعهد به علم، در واقع تعهد به انسانیت است.
آنچه در کیپتاون میگذرد، صرفاً یک گزارش علمی نیست؛ بلکه گواهی است بر اراده انسانی برای غلبه بر نابرابری. وقتی دکتر ابراهیم از «پیامدهای دوربرد پیشرفتهای کند» سخن میگوید، در واقع به جهان یادآوری میکند که نادیده گرفتن آفریقا در نقشه پزشکی آینده، به معنای نادیده گرفتن بخشی از کلیدهای اساسی سلامت برای تمام بشریت است. آنها در سکوت آزمایشگاه، میان میکروسکوپها و محیطهای کشت، نه فقط برای درمان بیماران خود، بلکه برای اعتبار بخشیدن به دانش در بومیترین شکل آن تلاش میکنند.