در اتاق عمل، طنین موسیقی مذهبی از بلندگوها فضای سنگین جراحی را تلطیف میکرد تا تمرکز پزشکان در میان ساعتهای طولانی کار حفظ شود. برای دکتر تبوگو فاکوده، این مأموریت فراتر از یک تخصص پزشکی بود؛ او که مادرش خود با نابینایی زندگی میکند، به خوبی میداند که بازگرداندن بینایی تنها ترمیم یک عضو نیست، بلکه زدودن غبار انزوا از جان انسان است. هر جراحی تنها ۱۵ تا ۲۰ دقیقه به طول میانجامید؛ زمان کوتاهی که طی آن یک لنز مصنوعی کوچک جایگزین عدسی کدر بیمار میشد، اما برای مولفه موکوئنای ۷۲ ساله، این دقایق به معنای بازگشت به زندگی مستقل و دیدن دوباره چهره نتاجش بود.
«میخواهم نتاجهایم را ببینم و دوباره پشت فرمان ماشینم بنشینم.»
بسیاری از این بیماران سالها در فهرستهای انتظار طولانی نظام سلامت عمومی مانده بودند. در کشوری که هزینه جراحی در بخش خصوصی به حدود ۲۸٬۰۰۰ رند برای هر چشم میرسد، فقر به معنای پذیرش تدریجی تاریکی است. برخی از کسانی که در این دو آخر هفته ماه مارس تحت عمل قرار گرفتند، از سال ۲۰۱۹ در انتظار این لحظه بودند.
این ماراتنهای جراحی که از سال ۲۰۲۳ و با الهام از سنتهای خدمات داوطلبانه آغاز شده، اکنون به همکاریهای مؤثری میان پزشکان بخش خصوصی و بیمارستانهای دولتی تبدیل شده است. در حالی که آمارهای رسمی نشان میدهند بیش از ۳۵٬۰۰۰ نفر تنها در استان گوتنگ با نابینایی ناشی از آبمروارید دست و پنجه نرم میکنند، حضور جراحانی که ابزار و تخصص خود را به حاشیه شهرها میبرند، تنها راه گریز از این بنبست است.
زمانی که گلادیس خوزا با قدمهایی استوارتر از روز قبل، درمانگاه را ترک میکرد، دیگر نیازی به لمس دیوارها برای یافتن مسیر نداشت. برای او و صدها نفر دیگر در آن روز، علم پزشکی نه در قالب اعداد و ارقام، بلکه در وضوح دوباره شاخ و برگ درختان و لبخند نزدیکان تجلی یافت.