در این فضای بیمرز، دولت ساموآ با همکاری یونسکو مقدمات «فونوی هنری ۲۰۲۶» را بنا نهاده است. این حرکت، فراتر از یک همایش دیپلماتیک، بازگشت به ریشههایی است که در آن تصمیمگیری نه از بالا، بلکه در میانه یک دایره و بر اساس اجماع شکل میگیرد. در نشستهای مقدماتی که با نام اوپو ما تالا شناخته میشوند، فضایی برای شنیدن قصهها و دانشهای شفاهی ایجاد شده است؛ جایی که یک بافنده حصیر و یک مقام دولتی، شأن برابری برای سخن گفتن دارند.
قلب این حرکت در دستان هنرمندانی میتپد که میراث خود را با صبر و سکوت حفظ کردهاند. برای بافتن یک ایه توگا — حصیر ظریفی که در مراسمهای مهم به عنوان ارزشمندترین دارایی مبادله میشود — گاه تا سه سال کار مداوم لازم است. این دقت و صبوری، جوهره اصلی فرهنگی است که اکنون میخواهد جایگاه خود را در توسعه اقتصادی و اجتماعی منطقه تثبیت کند.
سنت در ساموآ با اشیاء پیوند خورده است، اما در کلام زنده میماند. از پارچههای سیاپو که از پوست درخت توت کاغذی کوبیده و ساخته میشوند، تا نقشهای پیچیده تاتوی سنتی که با ابزارهایی از عاج گراز وحشی بر پوست حک میشوند، هر کدام بخشی از یک حافظه جمعی هستند. دانشگاه ملی ساموآ اکنون با ثبت این دانشهای شفاهی، در صدد است تا مانع از فراموشی تکنیکهایی شود که قرنها بدون نوشتن، از سینهای به سینه دیگر منتقل شدهاند.
در آوریل ۲۰۲۶، زمانی که مهمانان بینالمللی به آپیا قدم میگذارند، با ساختاری روبرو خواهند شد که در آن هنر تزئین نیست، بلکه ستون اصلی جامعه است. این فونو نشان میدهد که چگونه یک ملت میتواند با تکیه بر شیوههای باستانیِ گرد هم آمدن، مسیری برای آینده خود ترسیم کند؛ مسیری که در آن پیشرفت، نه به معنای بریدن از گذشته، بلکه به معنای تابیدن دوباره آن رشتههای الیاف قدیمی در کالبد زندگی مدرن است.