تیم پژوهشی به سرپرستی استادان دو سوی مرز، به جای تکیه بر آمارهای رسمی، به میان مردم رفتند تا ریشههای یک غیبت پزشکی را بیابند. قوم کوکاپا که خود را «مردمان رودخانه» مینامند، جمعیتی کمتر از ۴۰۰ نفر دارند و در انزوایی جغرافیایی زندگی میکنند که دسترسی به واکسن HPV را برای نوجوانانشان تقریباً غیرممکن کرده است. این همکاری علمی میان یک دانشگاه آمریکایی و یک دانشگاه دولتی مکزیک، فراتر از یک مطالعه آزمایشگاهی، به گفتوگویی رودررو با مادران و مروجان سلامت در این منطقه بدل شد.
محققان دریافتند که ساختارهای بهداشتی ملی مکزیک، با وجود تلاش برای پوشش همگانی، در عبور از مسیرهای منتهی به دلتا ناتوان بودهاند. عدم انطباق فرهنگیِ برنامههای آگاهیرسانی و نبود مترجمانی که بتوانند اهمیت پیشگیری از سرطان را به زبان یومان منتقل کنند، شکافی عمیق میان علم پزشکی و این جامعه کوچک ایجاد کرده است.
این مطالعه که نتایج آن در اواخر مارس منتشر شد، بر یک واقعیت انسانی دست میگذارد: واکسن وجود دارد، اما برای دخترانی که در میان درختان بید حاشیه رودخانه بزرگ میشوند، رسیدن به آن مستلزم سفری دشوار به شمال است. مربیان بهداشت محلی در مصاحبههای خود اشاره کردند که کمپینهای واکسیناسیون ملی اغلب با واقعیتهای زندگی در المایور همخوانی ندارد.
اهمیت این اقدام در حرکت آگاهانه محققان نهفته است؛ آنها ترجیح دادند به جای صدور بیانیههای اداری، با بیست مادر و نوجوان در خانههایشان بنشینند و به جای اعداد، به روایتهای آنان گوش بسپارند. این مدل از پژوهشهای میدانی، نخستین قدم برای بازگرداندن «مردمان رودخانه» به دایره مراقبتهایی است که حق انسانی آنهاست.