برای بیش از نیم قرن، صدای درمانگران مائوری در سایه «قانون سرکوب توهونگا» که در سال ۱۹۰۷ تصویب شده بود، خاموش ماند. این قانون که تا سال ۱۹۶۲ پابرجا بود، ریشههای طب سنتی رُونگوآ را از زندگی عمومی قطع کرد. اما امروز، این سنت نه بهعنوان یک اثر موزهای، بلکه بهعنوان یک ضرورت بالینی به بیمارستانها و خانهها بازگشته است. در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶، نهاد بهداشت نیوزیلند این شیوه درمانی را بهطور رسمی در خدمات زایمان و مراقبتهای اولیه ادغام کرده است تا مادران و نوزادان از بدو تولد تحت حمایت این دانش بومی قرار گیرند.
این بازگشت نتیجه دههها تلاش حقوقی و اجتماعی است. از زمان طرح شکایت تاریخی Wai 262 در سال ۱۹۹۱ برای حفاظت از دانش بومی، تا امروز که بیش از ۵۰۰ متخصص رُونگوآ برای تدوین برنامههای اقدام ملی مورد مشورت قرار گرفتهاند، مسیر همواری طی نشده است. اکنون متخصصانی نظیر دونا کِریج در گروههای مشورتی دولتی حضور دارند تا اطمینان یابند که طب بومی در کنار پزشکی مدرن، بدون تداخل دارویی و با احترام متقابل، به کار گرفته میشود.
در کارگاههای آموزشی که توسط اساتیدی چون رابرت مکگوان اداره میشود، شفا دادن زمین و بدن از یکدیگر جدا نیستند. دانشآموزان میآموزند که هنگام چیدن گیاه هاراکهکه (کتان بومی)، هرگز نباید جوانه مرکزی را که «پِپی» یا نوزاد نامیده میشود، قطع کنند؛ چرا که بقای گیاه به آن وابسته است. این احترام به حیات، حتی در انتخاب برگهای کواکوا نیز دیده میشود؛ درمانگران بهعمد برگهایی را برمیگزینند که توسط حشرات جویده شدهاند، زیرا گیاه در پاسخ به این آسیب، ترکیبات دارویی قدرتمندتری تولید میکند.
امروز رُونگوآ مائوری فراتر از یک روش درمانی، پیوندی دوباره میان انسان و سرزمینی است که سالها از آن دور افتاده بود. حضور این سنت در ساختار رسمی بهداشت، نه با شعارهای پرطمطراق، بلکه با دستانِ خاکیِ کودکانی در جنگلهای کایکورا تثبیت میشود که یاد میگیرند چگونه از میان شاخوبرگها، مرهمی برای دردهای فردا بیابند.