داستان این دانه با سکوت و بقا گره خورده است. پس از حوادث سال ۱۹۳۲، زمانی که ابراز هویت بومی در السالوادور با سرکوبی خونین روبرو شد، بسیاری از مردم برای حفظ جان خود، زبان، لباس و حتی خوراک نیاکانشان را کنار گذاشتند. اوهوشته، که در دوران خشکسالی تنها پناه شکمهای گرسنه بود، به نمادی از فقر و پیوند با ریشههای ممنوعه بدل شد و به تدریج از مطبخها رخت بربست.
اکنون در تعاونیهای پرویکتو مانا اوهوشته، زنان محلی با صبر و حوصله، دانههای افتاده بر فرش جنگل را جمعآوری میکنند. فرآیند آمادهسازی آن، آیینی دشوار است: دانهها را میشویند، با خاکستر چوب میپزند تا تلخیاش گرفته شود و سپس در آفتاب خشک میکنند. پابلو هنریکز با استفاده از این محصول، نه تنها نانهای سنتی، بلکه غذاهای خلاقانهای ابداع کرده است که ذائقه نسل جدید را با میراثی گمشده آشتی میدهد.
این گیاه که با نام علمی Brosimum alicastrum شناخته میشود، فراتر از یک ماده غذایی، یک نگهبان محیطزیست است. در حالی که مزارع ذرت در برابر گرمای فزاینده تسلیم میشوند، این درختان حتی در اوج فصل خشک سبز میمانند و به تصفیه هوا و حفظ منابع آب زیرزمینی کمک میکنند.
حضور پابلو در جشنوارهای که به نام این دانه برپا شده، تنها یک نمایش آشپزی نیست. او و زنان ایزالکو در حال بازپسگیری حق حاکمیت بر غذای خویش هستند. آنها نشان میدهند که چگونه یک دانه کوچک میتواند پس از نود سال انزوا، بار دیگر به سفرهها بازگردد و پیوند گسسته میان یک ملت و خاکش را ترمیم کند.