هاموئرا آپورو-مانیهرا با دقت و وسواسی که از احترام به گذشتگان برمیآید، سالها وقت صرف کرده است تا قطعات پراکندهی این دانش بومی را گردآوری کند. او و همکارش با جستوجو در بایگانیهای قدیمی و گفتوگو با راویان، نشان دادهاند که چگونه جداسازی لایهی نازک و نمدی از پشت برگهای تیکومو، نه یک کار دستی ساده، بلکه آیینی برای بقا در دل طبیعت خشن بوده است. لمس این بافت نرم و در عین حال مستحکم، یادآور روزگاری است که رهبران مائوری، این برگهای درخشان را به عنوان نمادی از شکوه و وقار بر تن میکردند.
بافندگان با استفاده از تکنیک واتو (تکنیک دوتایی بافتن)، این رشتههای گیاهی را به پایهای از کتان متصل میکردند تا شنلهایی موسوم به پوکه کا بسازند. این پوششها نهتنها بدن را در برابر بارانهای سیلآسای آلپی خشک نگه میداشتند، بلکه با به دام انداختن هوا در میان الیاف خود، گرمای تن مسافران را در گذرهای کوهستانی حفظ میکردند. امروزه، با تلاش این پژوهشگران، این دانش که در آستانهی خاموشی بود، دوباره به میان جامعه بازگشته است.
اهمیت این نمایشگاه که با نام تاکو رائو تیکومو برپا شده، فراتر از نمایش اشیاء باستانی در ویترینهای شیشهای است. لوسیندا جیمسون، مدیر موزه، این رویداد را فرصتی برای بازگشت به ریشههایی میداند که هویت بومیان جنوب را شکل دادهاند. برای نائومی آپورو-مانیهرا، این پروژه صرفاً یک مطالعه گیاهشناسی یا تاریخی نیست، بلکه تلاشی برای بهبود سلامت روانی و اجتماعی مردم مائوری از طریق پیوند دوباره با دانش نیاکانشان است.
اکنون، در فضایی که میان علم، هنر معاصر و تاریخ شفاهی بنا شده، تیکومو دیگر تنها یک گیاه در ارتفاعات دوردست نیست. این گیاه به پیوندی میان دستان هنرمند امروزی و میراثی بدل شده که در میان برفها و بادهای تند کوهستان، قرنها به انتظار نشسته بود تا دوباره روایت شود.