این جراح نپالی، که خود در روستای دورافتاده اولانگچونگ گولا در میان برفهای دائمی هیمالیا زاده شده، معنای محرومیت را در عمیقترین شکل آن میشناسد. او در کودکی برای رسیدن به اولین مدرسه خود، پانزده روز پیادهراه پیمود و شاهد مرگ خواهر کوچکترش بر اثر بیماری سل بود، تنها به این دلیل که خانوادهاش توان مالی برای درمان او را نداشتند. همین فقدان، شعلهای را در وجود او روشن کرد تا اجازه ندهد فقر، مانعی برای برخورداری از ابتداییترین حقوق انسانی، یعنی دیدن، باشد.
او در دهه ۱۹۸۰ میلادی با همکاری فرد هالوز، تکنیک جراحی کاتاراکت با برش کوچک را ابداع کرد. اما نبوغ واقعی رویت در سال ۱۹۹۵ آشکار شد؛ زمانی که او لنزهای داخل چشمی ابداع کرد که هزینه تولید آنها ۹۰ درصد کمتر از نمونههای غربی بود. این نوآوری، جراحی چشم را از یک کالای لوکس در کلینیکهای مجهز، به نعمتی در دسترس در چادرهای صحرایی تیدیل کرد.
مؤسسهای که او با نام تیلگانگا در کاتماندو بنیان نهاد، اکنون نه تنها یک مرکز درمانی، بلکه کارخانهای است که لنزهای خود را به بیش از ۶۰ کشور جهان صادر میکند. در سال ۲۰۲۱، او با راهاندازی بنیاد مشترکی، هدفی جسورانه را تعیین کرد: معاینه یک میلیون نفر و درمان ۳۰۰ هزار نابینای ناشی از کاتاراکت تا سال ۲۰۲۶. اکنون که به این تاریخ نزدیک میشویم، اردوگاههای جراحی او در مناطق صعبعبور، شاهد بازگشت بینایی به هزاران انسانی است که گمان میکردند باقی عمر را در تاریکی سپری خواهند کرد.
دستان رویت، که روزگاری در سرمای استخوانسوز کوهستانهای مرزی تبت از سرما میلرزید، اکنون با اطمینانی تزلزلناپذیر، تیغ جراحی را حرکت میدهند. برای او، هر عمل جراحی صرفاً یک پروسه پزشکی نیست، بلکه بازگرداندن کرامت به انسانی است که دوباره میتواند چهره فرزندانش و قلههای سپید سرزمینش را تماشا کند.