این اشیاء که توسط مبلغان مذهبی شمال آلمان گردآوری شده بودند، تنها بخشی از گنجینهای هستند که دههها دور از خانه در قفسهها خاک میخورند. کواسی نکرومابه بوادی، پژوهشگر غنایی، با برپایی نخستین مجمع استرداد آفریقا در آکرا، تلاش میکند این سکوت طولانی را بشکند. او در کتاب جدید خود با نام «سانکوفا» — واژهای که در فرهنگ بومی به معنای بازگشت برای بازپسگیری گذشته است — بر این باور پای میفشارد که استرداد، تنها بازگرداندن اشیای فیزیکی نیست، بلکه بازسازی هویت یک ملت است.
بسیاری از این آثار در جریان وقایع تلخ تاریخی، از جمله جنگ «ساگرنتی» در سال ۱۸۷۴، از غنا خارج شدند. واژه ساگرنتی، تلفظ محلی نام سر گارنت ولسلی، فرمانده بریتانیایی است که نیروهایش کاخ سلطنتی کوماسی را غارت کردند. امروزه تلاشهای دیپلماتیک جان دوبارهای گرفته است؛ دولت هلند توافقنامهای برای بازگرداندن آثار و حفاظت از قلعههای تاریخی امضا کرده و موزه دوربان در آفریقای جنوبی نیز برای بازگرداندن یک چهارپایه سنتی و یک تندیس مقدس اعلام آمادگی نموده است.
در جریان این نشست، پروفسور بازنشسته پاشینگتون اوبنگ از حاضران خواست تا نگاه خود را فراتر از اشیای مادی ببرند. او معتقد است که هر قطعه بازگشته، پلی است به سوی دیاسپورا و نسلهایی که از ریشههای خود جدا ماندهاند. در همین حال، موزهی «منهیا» در کوماسی با گسترش فضای خود، آماده است تا این مسافران قدیمی را نه فقط در ویترینها، بلکه در مراسمهای آیینی و زندگی جاری مردم جای دهد.
حرکت به سوی عدالت تاریخی اکنون به عالیترین سطوح سیاسی رسیده است. جان درامانی ماهاما، به عنوان نماینده اتحادیه آفریقا در امور غرامت، بر آن است تا قطعنامهای را در مجمع عمومی سازمان ملل متحد مطرح کند. این تلاشها، نه از سر انتقام، بلکه برای التیام زخمی است که با بازگشت هر قطعه طلا یا چوبِ تراشیده، اندکی بهبود مییابد.