وقتی در فوریه ۲۰۲۶ نتایج مطالعه پژوهشگران در نشریه «Science» منتشر شد، استیون کوک، استاد شیلات دانشگاه کارلتون، از تماشای تابآوری طبیعت در برابر آسیبهای انسانی سخن گفت. دادههای آنها نشان میداد که تنوع گونههای ماهی در این رودخانه ۱۳ درصد رشد کرده و ماهیهای بزرگتر — آنها که طولشان از ۱۹ سانتیمتر فراتر میرود — بیشترین بهره را از این آرامش تحمیلی بردهاند. برای رودخانهای که زمانی ۱۳۵ گونه از ساکنانش، از جمله پاروزنماهی بزرگ چینی، را برای همیشه از دست داده بود، این ارقام تنها عدد نیستند؛ آنها ضربان دوباره قلبی هستند که تصور میشد از کار افتاده است.
این دگرگونی محصول یک جراحی بزرگ اجتماعی بود. دولت مرکزی با اختصاص بودجهای کلان، مسیر معیشت هزاران خانوار را تغییر داد. در این میان، صیادان سابق که نسل در نسل با جریان آب زندگی کرده بودند، نقش عجیبی بر عهده گرفتند. آنها که روزگاری با مهارت تمام تورهای خود را در نقاط دنج رودخانه پنهان میکردند، اکنون به استخدام واحدهای گشتی درآمدند تا با استفاده از همان دانش قدیمی، تورهای غیرقانونی و تلههای پنهان را از میان بردارند. تورهای صیادی جای خود را به دوربینهای نظارتی و قایقهای حفاظتی دادند.
چالش اصلی در بخشهای میانی رودخانه، جایی است که ماهیهای کپور بزرگ برای تخمریزی به بخشهایی از آب با جریان تند نیاز دارند که گاه تا ۱۰۰ کیلومتر بدون مانع ادامه یابد. برداشته شدن فشارهای انسانی، فضای لازم را برای این چرخه ظریف فراهم کرده است. حتی گرازماهیهای بیباله یانگتسه، این پستانداران کمیاب که در آستانه انقراض بودند، اکنون در آبهایی شنا میکنند که دیگر با هزاران کیلومتر تور صیادی اشغال نشده است.
تصویر صیاد سابق که اکنون با اونیفورم محیطبانی، چشمانش را به لرزش آب میدوزد تا از حیات محافظت کند، نمایی است از تغییری که در روح یانگتسه رخ داده است. این ممنوعیت ده ساله که تا سال ۲۰۳۰ ادامه خواهد داشت، ثابت کرد که اگر انسان تنها کمی عقب بنشیند و فضا را برای تنفس طبیعت باز بگذارد، رودخانه راه بازگشت به خانه را پیدا میکند.