به گفتهٔ او، چاووشچو پیش از آن هرگز کاملاً خشک نشده بود. این دریاچه وقتی پر باشد حدود ۲۷ کیلومتر مربع وسعت دارد، اما کمعمق است و عمق متوسطش به حدود دو متر میرسد. سه رود کوچک آن را تغذیه میکنند و نیزار و مرداب دورش را گرفته است. از اواخر دههٔ ۱۹۶۰، سازمان امور آب دولتی ترکیه (DSİ) در کرانههای شمالی و جنوبی آن خاکریز ساخت و دریاچه را به مخزنی برای آبیاری دشتهای ایلگین و آتلانتی تبدیل کرد. از آن زمان، دریاچه زمستانها با برف و باران پر میشود و تابستانها، در فصل آبیاری، آبش کم میشود.
اما سال گذشته این چرخه از هم پاشید. بحری چوبان، از ساکنان محلهٔ چاووشچو، علت را چند سال پیاپی کمبارانی و آبیاری غرقابی بیرویه میدانست. گزارشها از رفتن هفتاد تا هشتاد گونهٔ پرنده از منطقه خبر میدادند.
با بارانهای اخیر، آب به دریاچه برگشت. اوندر متین، عکاس طبیعت و داوطلب محیط زیست، رسیدن حجم آب از شانزده میلیون متر مکعب در بهار به حدود سی میلیون در تابستان را ثبت کرده است. این رقم هنوز فاصلهٔ زیادی با گذشتهٔ دریاچه دارد، اما کافی بود تا گروههایی از ادارهٔ کشاورزی بخش ماهیهای تازه در آب رها کنند. پرندگان هم بازگشتهاند. این دریاچه روزگاری میزبان اردک، غاز، فلامینگو، پلیکان و باکلان بوده، و دو ماهی کوچک در آن زندگی میکنند که بهطور طبیعی فقط در آناتولی مرکزی یافت میشوند.
آباوغلو میگوید مسئولان کار را خوب پیش بردند و امیدوار است دریاچه روزبهروز بهتر و زیباتر شود. اما کدخدا میداند که آب برگشته هنوز شکننده است. از بازدیدکنندگان میخواهد فعلاً با قلاب ماهی نگیرند، چون ماهیهای تازه هنوز کوچکاند. میخواهد زباله نریزند. و میخواهد کسی از دریاچه بهطور غیرمجاز آب برای آبیاری برندارد.
پیش از آنکه خاکریزها ساخته شوند، به مرداب شمالی دریاچه «کوروگؤل» میگفتند، یعنی «دریاچهٔ خشک». سال گذشته، کل دریاچه برای مدتی همین نام را به خود گرفته بود. حالا دوباره آب دارد و ماهی، و کدخدایی که از مردم میخواهد هوایش را داشته باشند.