پوچونگ طعمهای چوبی است به اندازهٔ یک هشتپای واقعی، که آن را تراشیدهاند و در نوارهایی از نمد پیچیدهاند. نامش را از روحی در افسانههای اندونزیایی گرفته است، مردهای که در کفن سفید پیچیده شده. غواصان این پیکرهٔ کفنپوش را تا عمق ۱۵ تا ۲۰ متری میبرند و در آنجا، در تاریکی سبز آب، منتظر میمانند تا هشتپا به سراغش بیاید.
مردم باجاو، که به آنها ساما-باجاو هم میگویند، قرنهاست در سکونتگاههای ساحلی اندونزی، مالزی و جنوب فیلیپین زندگی میکنند و بسیاری از نسلهای پیشینشان بر قایقخانهها روزگار میگذراندند. ماهیگیران پوتو تانو هنوز راه را از روی ستارهها، باد، هوا و جریانهای آب پیدا میکنند، نه با جیپیاس. به یاد میآورند که نوزادان باجاو را یک هفته پس از تولد به دریا میبرند.
این پیوند با آب فقط در سنت نیست. پژوهشی که در سال ۲۰۱۸ در مجلهٔ Cell منتشر شد، باجاوها را با همسایگان خشکینشینشان، مردم سالوان، مقایسه کرد و دید طحال باجاوها حدود نیمی بزرگتر است. طحال گلبولهای قرمز سرشار از اکسیژن را ذخیره میکند و هنگام غواصی با حبس نفس آزادشان میکند. پژوهشگران این ویژگی را به گونهای از ژن PDE10A ربط دادند.
با این همه، سالها بسیاری از ماهیگیران به غواصی با کمپرسور رو آورده بودند: هوایی که از سطح آب با شلنگ به دهان غواص میرسد. بیآموزش و بیبرنامهٔ رفع فشار، این روش غواص را در معرض بیماری رفع فشار میگذارد، که میتواند به فلج یا مرگ برسد. چهل ماهیگیر گروه پلیتا اکنون این شلنگها را کنار گذاشتهاند و به همان نفسی برگشتهاند که پدرانشان با آن غواصی میکردند.
همراه با این بازگشت، گروه قاعدهای تازه برای خود گذاشته است: هر بار دو یا سه منطقهٔ صید را برای چند ماه میبندند. هشتپای روز، که صیادان کوچک این منطقه معمولاً به دنبالش هستند، سریع رشد میکند و حدود یک سال عمر دارد. برای همین منطقهای بستهشده میتواند در چند ماه دوباره جان بگیرد. این الگو نخستین بار در سال ۲۰۰۴ در آندوادوآکا در جنوبغربی ماداگاسکار آزموده شد و از آن پس به روستاهای ساحلی اندونزی و کشورهای دیگر رسیده است.
هانی نوسانتاری و بوئن، مدیران مشترک بنیاد جاری، در این کار کنار ماهیگیران ایستادهاند. زنان پوتو تانو هم در سال ۲۰۲۲ گروه خود را با نام «زنان برای حفاظت دریایی» بنیان گذاشتند. و بهتازگی مقرراتی روستایی تصویب شده که حق جامعه را برای اداره کردن منابع دریایی خود رسمی میکند.
آنچه روی کاغذ «حکمرانی جمعی» نام دارد، در پوتو تانو شکلی ساده دارد: مردی در قایق که آب را میخواند، طعمهای چوبی در کفنی از نمد، و چند غواص که میدانند کجا نباید امسال صید کنند.