خورخه گواچاگمیرا ریاست انجمن تولید انرژی تجدیدپذیر ریو آگواگرون را بر عهده دارد. او هدف پروژه را اینطور توضیح میدهد: «مالکان این نیروگاه شرکتهای معمولی نخواهند بود. ما میخواهیم مالکان همان مردمی باشند که در این منطقه زندگی میکنند.» در ساختوساز هم همین اصل رعایت شده و بنّاها و مکانیکهای محلی در اولویت استخدام بودهاند.
مدیریت پروژهی هیدروآگواگرون با نوزده خانواده از این چهار روستاست. ۹۰ درصد سهام نیروگاه به جوامع محلی میرسد. بنیاد فوتورو به مدیریت کارولینا پروانیو و کورپوراسیون تویسان به نمایندگی دنیس لاپورتا هر کدام پنج درصد سهم دارند و هزینه و پشتیبانی فنی پروژه را تأمین میکنند.
این نیروگاه سد و مخزن ندارد. از اختلاف ارتفاعی صدمتری در مسیر رودخانه استفاده میکند و جریان آب را تغییر نمیدهد. اهمیت این نکته در این است که جنگل ابری اطراف حوضهی آگواگرون محل زندگی بیست گونهی بومیِ انحصاری اکوادور و شانزده گونهی در معرض خطر است.
مردم اینتاگ پیش از این هم برای سرنوشت درهشان ایستادهاند. این منطقهی دورافتاده و کوهستانی بیش از هفتاد آبادی دارد و از دههی ۱۹۹۰ هدف شرکتهای معدنی بوده است. نخست بیشیمتال، از شرکتهای تابعهی میتسوبیشی، در آنجا دنبال مس گشت و در ۱۹۹۷ اهالی اردوگاه اکتشافی این شرکت را در نزدیکی خونین به آتش کشیدند. بعدتر شرکت دولتی معدن اکوادور و شرکت دولتی مس شیلی، کودلکو، پروژهی مس یوریماگوا را پیش بردند. در ۲۰۲۳ دادگاه استان ایمبابورا حکم داد که این پروژه حق مشورت جوامع محلی و حقوق طبیعت را نقض کرده است. دادگاه مجوز زیستمحیطی پروژه را لغو کرد و دستور توقف همهی کارها را داد.
آنچه این روزها در کنار رود آگواگرون ساخته میشود ادامهی همان داستان است، این بار با ساختن به جای مقاومت. دهانهی آبگیر و لولهی زیرزمینی کامل شدهاند. ساختمان شصتمتری نیروگاه که تجهیزات توربین را در خود جا میدهد حدود ۳۰ درصد پیشرفت داشته است. سازندگان امیدوارند کار تا پایان امسال تمام شود و نیمی از سود نیروگاه به حفاظت از همان جنگلی برسد که آب رودخانه از دل آن میگذرد.