بنیاد پالماریتو از سال ۲۰۱۵ در ویسیراره برنامهی پرورش Crocodylus intermedius را اداره میکند. همان سال، به همت بنیانگذار بنیاد خورخه لوندونیو، نخستین رهاسازی این گونه در تاریخ کلمبیا انجام شد. از آن زمان تا امروز بیش از ۴۰۰ کروکودیل در اسارت متولد شدهاند و ۲۸۷ از آنها به طبیعت بازگشتهاند. هشتاد و پنج بچهکروکودیل دیگر نیز به اندازهی لازم برای رهاسازی رسیدهاند و منتظرند.
اما از ۲۰۲۴ همهچیز متوقف شد. اختلافی میان نهادها بر سر تعیین محلهای جدید معرفی مجدد، رهاسازیها را به تعلیق کشاند. جانوران ماندند و بزرگ شدند و غذا کم آمد.
الخاندرو اولایا، مدیر بنیاد، و آنتِلو در این دو سال چیزی را نگه داشتند که بارها در تاریخ این گونه از دست رفته بود. فابیو آرخونا اینکاپیه، وزیر محیط زیست، در مراسم گفت این دستاورد «یک واقعیت اتفاقی نیست، بلکه نتیجهی سالها کار بنیاد پالماریتو است».
این گونه جایی جز حوضهی اورینوکو زندگی نمیکند. تجارت پوست، از دههی ۱۹۳۰ تا ۱۹۶۰، شکارچیان را شبها به شنزارهای لخت رودخانهها میکشاند، همانجا که مادهها در خشکی دی و بهمن لانه میکنند. کلمبیا شکار را در ۱۹۶۸ ممنوع کرد، ونزوئلا چهار سال بعد. در ۱۹۷۵ گونه به ضمیمهی یکم کنوانسیون سایتس رفت و در ۱۹۹۶ در فهرست «در خطر انقراض شدید» قرار گرفت — جایی که هنوز هست، در کنار کروکودیل فیلیپینی و گاریال.
اوروکوئه بر رود مِتا نشسته است، حدود دویست کیلومتر شرق ویاویسنسیو، در سرزمین دامداری لیانوس. سیلاب فصلی تالابهایی میسازد که این جانور در ماههای بارانی در آنها پخش میشود، و در خشکی او را در تالابهای ماندگار محصور میکند. همانجا تورهای ماهیگیری و ماهیگیرانی که کروکودیل را رقیب خود میدانند انتظارش را میکشند — دو خطری که پایش پس از رهاسازی، در هر دو کشور، بیش از همه ثبت کرده است.
هدف اکنون ساده و سخت است: اینکه این هفده، و هشتاد و پنج تای بعدی، زنده بمانند و خودشان در رودها و تالابهای لیانوس زادوولد کنند.