در دسامبر ۲۰۲۵، زمانی که استر کوئیش لاروش، مدیر دفتر منطقهای یونسکو در سانتیاگو، نام مدرسه برناردو ناواخاس تریگو ۲ را اعلام کرد، نه تنها یک مؤسسه آموزشی، بلکه اراده معلمانی به رسمیت شناخته شد که در انزوای جغرافیایی درههای بولیوی، بنبستهای آموزشی را شکستهاند. این مدرسه از میان ۲۴۹ داوطلب از ۱۸ کشور مختلف، به عنوان یکی از شش الگوی برتر آموزش فراگیر در آمریکای لاتین برگزیده شد. معلمان این مدرسه، با پذیرش دانشآموزانی که دچار معلولیتهای بینایی و حرکتی هستند، کلاسهای درس را به فضاهای تعاملی مجهز به تبلتها و نقشههای برجسته تبدیل کردهاند.
چالش اصلی در این منطقه تنها فقر یا کمبود امکانات نبود، بلکه مسیرهای صعبعبور رشتهکوه کوردیمرا د ساما بود که انتقال تجهیزات آموزشی استاندارد را به این درههای مرتفع دشوار میکرد. در پاسخ به این انزوا، مدرسه به تولید محلی ابزارهای آموزشی روی آورد. آنها با استفاده از چاپگرهای سهبعدی و رشتههای پلاستیکی، نقشهها و مدلهایی ساختند که دانشآموزان نابینا بتوانند با لمس آنها، جهان را درک کنند. این تلاش، فراتر از دیوارهای کلاس، خانوادهها را نیز در نمایشگاههای آموزشی درگیر کرده است تا پذیرش معلولیت به بخشی از فرهنگ عمومی جامعه تبدیل شود.
این اقدام در چارچوب قانون اولینو سینانی-الیزاردو پرز انجام میشود که از سال ۲۰۱۰ ادغام دانشآموزان با نیازهای ویژه را در مدارس عادی الزامی کرده است. با این حال، در تاریجا، این قانون نه با بخشنامههای اداری، بلکه با خلاقیتهای کوچک روزمره اجرا شده است. معلمان مدرسه اکنون به عنوان مربی در سطح منطقه فعالیت میکنند و تجربیات خود را در «اولین مجمع منطقهای آموزش فراگیر» با همکارانشان از آرژانتین، کلمبیا و شیلی به اشتراک میگذارند.
برنامهی مشترک یونسکو و آژانس همکاریهای توسعه اسپانیا، اکنون این مدرسه را به عنوان مرکزی برای آزمایش فناوریهای در دسترس قرار داده است. در ارتفاع ۱٬۸۵۴ متری از سطح دریا، جایی که غلظت پایین هوا حتی بر زمان خنک شدن پلاستیکهای چاپگر سهبعدی اثر میگذارد، صبوری معلمان در ساختن هر قطعه آموزشی، معنای دقیق کرامت انسانی را بازتعریف میکند. آنها ثابت کردهاند که محدودیتهای جسمی، زمانی به ناتوانی تبدیل میشوند که محیط اطراف برای پذیرش تفاوتها آماده نباشد.