چند روز بعد، گروهی از باستانشناسان به محل آمدند. رومینا کانووا و استفانیا کیاواسا آریاس از گروه باستانشناسی قلههای جنوبی کالچاکی (CONICET-UNC)، همراه با اسوالدو دیاس از ادارهٔ میراث فرهنگی استان توکومان و دو پژوهشگر کونیست، یعنی فرانسیسکو فرانکو و گونسالو مویانو، کاوش نجاتبخشی را آغاز کردند. نخستین گزارشها از بقایای دستکم دو نفر خبر میداد. تحلیل آزمایشگاهی شمار آنها را به چهار رساند: سه مرد جوان حدوداً بیستساله و یک نوزاد. این افراد میان سالهای ۴۰۰ و ۹۰۰ میلادی زندگی کرده بودند.
آنها بینشان به خاک سپرده نشده بودند. در محل تدفین نشانههایی از گردهمایی و نذر و پیشکش بود که به بیش از هزار سال پیش بازمیگشت. در کنار استخوانها قطعههایی از سفال منقوش، یک سرپیکان از سنگ کوارتزیت و استخوانهای جانوران پیدا شد: شترسانانی چون گواناکو یا لاما، پرندگان، و شاید پکاری و گوزن.
مراسم بازگرداندن در ال دوراسنیو برگزار شد. سانتوس پاسترانا مراسم را اداره میکرد و کاسیکههای جامعههای همسایه نیز حاضر بودند: آنتونیو کارانزانو، کاسیکهٔ پیشین آنفاما؛ آلخو آسار از تافی دل وایه؛ آلبرتو آنتونیو رومانو از مالا مالا؛ و گراردو آلوی، نمایندهٔ جامعهٔ راکو. باستانشناسان بقایای هر نفر را در پتویی جداگانه پیچیدند. آنها را چند متر دورتر از محل کشف به خاک سپردند و سفالهای بازیافته را کنارشان گذاشتند. اهالی نیز پیشکشهای تازهای کنار گور نهادند.
آنفاما روستایی کوچک است که در ارتفاع حدود ۱٬۸۰۰ متری بر دامنهٔ شرقی کوههای کالچاکی و در دل جنگلهای کوهستانی یونگاس قرار دارد. هنوز هم برای رسیدن به آن باید با راهنما از رودخانهها گذشت. تا چند سال پیش هیچ خودرویی به آنجا نمیرسید و از نزدیکترین شهر هفت تا هشت ساعت پیادهروی لازم بود.
گروه باستانشناسی از حدود ده سال پیش در این حوضه کار میکند. آنها روستاهای کشاورزی هزارهٔ نخست را ثبت کردهاند: خانههایی گرد و سنگی با حیاط مرکزی، انبارهای غله و اتاقهایی که هر کدام شانزده تا بیستوپنج نفر را در خود جا میدادند. ساکنان این خانهها روی زمینهای پلکانی ذرت، لوبیا و کدو میکاشتند. به گفتهٔ مورخان، مردم تافی و آنفاما در جنگ دوم کالچاکی در قرن هفدهم شرکت داشتند و همین جنگ از هم پاشیدن شیوهٔ زندگی پیش از استعمارشان را شتاب داد.
آرژانتین از سال ۲۰۰۱ با قانون ۲۵۵۱۷ به جوامع بومی حق داده است که بقایای نیاکان خود را از مجموعههای موزهای مطالبه کنند. جامعهٔ دیاگیتای آنفاما با شمارهٔ ۷۴۰/۰۸ در دفتر ملی جوامع بومی ثبت شده است. بقایای ال دوراسنیو حدود پانزده ماه پس از پیدا شدن، به دست همان باستانشناسانی که از زمین بیرونشان آورده بودند، به جامعهای بازگشتند که آنها را نیاکان خود میداند.
امروز این سه مرد جوان و آن نوزاد، هر یک در پتوی خود، در چند متری جایی آرمیدهاند که هزار سال پیش به خاک سپرده شده بودند. کسانی که آنها را پیدا کردند، نوادگان همان کسانی بودند که نخستین بار دفنشان کرده بودند.