مارموست کوتوله، Cebuella pygmaea، کوچک‌ترین میمون جهان است؛ بین ۱۴۰ تا ۱۵۰ گرم، ساکن بلندای تاج درختان، با صداهایی چنان زیر و فراصوت که گوش انسان تقریباً آن‌ها را نمی‌گیرد. دیدنش دشوارتر است. به همین دلیل پایش این حیوان سال‌هاست کار پرهزینه و کم‌نتیجه‌ای بوده است.

دوران روش صوتی منفعل را با صراحتی مهندسی‌وار توصیف می‌کند: «بهترین بازده به ازای هزینه، از نظر تعداد گونه‌هایی که می‌توانی بشنوی.» دستگاه ضبط ارزان‌قیمتی که برای چنین بررسی‌هایی استاندارد شده، زیر صد دلار قیمت دارد، در برابر واحدهای حرفه‌ای که به بیش از هزار دلار می‌رسند. این تفاوت تعیین می‌کند که پایش در دست چه کسی بماند.

نخستین ضبط‌ها هیچ صدای تأییدشده‌ای از مارموست نداشتند. اما هفتاد و دو ساعت صدای جنگل ضبط شده بود، و تیم اکنون از همان صداها برای ساختن مدل‌های تشخیص استفاده می‌کند تا بررسی‌های بعدی دقیق‌تر باشند.

حضور یا نبود این حیوان معنایی فراتر از خودش دارد. مارموست کوتوله به نوارهای باریک جنگل کنار آب وابسته است و ناپدید شدنش نشانه فرسایش جنگل بر اثر قطع درختان و جنگل‌زدایی است. در همان جنگل، اعضای جامعه تله‌های دوربینی کار می‌گذارند و گشت‌های قلمرویی برای مقابله با شکار و قطع غیرقانونی درختان انجام می‌دهند.

سیکوپای در اکوادور حدود ۸۰۰ نفرند و به زبان پایکوکا سخن می‌گویند. بیشترشان در جنگ مرزی ۱۹۴۱ از سرزمین شمالی خود، پِکِیا در تالاب‌های لاگارتوکوچا، رانده شدند؛ خانواده‌های ساکن کنار آگواریکو از همان آوارگی می‌آیند. سال ۲۰۲۳ دادگاه استانی سوکومبیوس به وزارت محیط‌زیست دستور داد سند ۴۲٬۳۶۰ هکتار از پِکِیا را به آنان بدهد — نخستین سند مالکیت صادرشده در دل یک منطقه حفاظت‌شده اکوادور. تا تابستان ۲۰۲۵ گزارش شد که سند هنوز تحویل نشده است.

آنچه این پروژه را از یک بررسی میدانی جدا می‌کند، بخش آموزشی آن است. اعضای جامعه مستقیماً کار با فناوری صوتی را یاد می‌گیرند تا پایش بلندمدت را خودشان، بدون حضور کسی از بیرون، ادامه دهند.