این سرزمین نام خود را از رئیس قبیله مادی، آجای، وام گرفته است؛ مردی که در دهه ۱۹۳۰ با ممنوع کردن شکار در زمینهای خود، نخستین گام را برای حفاظت از این موجودات برداشت. با این حال، تلاطمهای سیاسی و شکار بیرویه در دهههای بعد، این دشتهای علفی را از صدای پای کرگدنها تهی کرد. آخرین کرگدن وحشی اوگاندا بیش از چهل سال پیش در دره ناروس دیده شده بود و پس از آن، تنها خاطرهای از این غولهای گیاهخوار در ذهن سالخوردگان منطقه باقی ماند.
عملیات بازگشت، با دقت نظامی و مراقبتهای دامپزشکی همراه بود. این چهار کرگدن از پناهگاه زیوا، جایی که جمعیتشان از شش راس در سال ۲۰۰۵ به ۵۹ راس رسیده است، انتخاب شدند. لبهای پهن و مربعیشکل این جانوران، که تنها برای چریدن در علفزارهای کوتاه تکامل یافته، بار دیگر با بافت گیاهی ذخیرهگاه آجای آشنا شد تا نقش اکولوژیکی خود را در این زیستگاه ۱۴۸ کیلومتر مربعی از سر بگیرد.
بشیر هانگی، معاون ارتباطات سازمان، تایید کرد که تیمهای پایش به صورت شبانهروزی الگوهای تغذیه و حرکت این چهار راس را زیر نظر دارند. پیش از ورود آنها، محیطبانانی که در کنیا آموزش دیده بودند، حصارهای الکتریکی با ولتاژ پایین را برای امنیت جانوران و ساکنان محلی برقرار کردند. این بخشی از یک برنامه بزرگتر است که در ماه مارس، کرگدنهای دیگری را به پارک ملی دره کیدپو بازگرداند.
در این سکوت دشت، جایی که زمانی سربازان و شکارچیان به دنبال عاج و گوشت بودند، حالا تنها صدای جویدن علفها به گوش میرسد. جیمز موسینگوزی این لحظه را نه یک پیروزی اداری، بلکه یک بازگشت عاطفی برای ملتی میداند که بخشی از هویت طبیعی خود را بازیافته است. سایه بزرگ این جانوران بر خاک سرخ اوگاندا، نشان از پیروزی تدبیر انسانی بر سالها ویرانی دارد.