این کشف نه محصول یک اتفاق تصادفی در دل بیابان، بلکه نتیجه صبوری طولانی در آزمایشگاه است. دانشمندان موزه تاریخ طبیعی، با همکاری متخصصان محلی در پرتغال، بلوکهای سنگین مارن و رس را با استفاده از آب و مواد شیمیایی در هم شکستند تا تاریخ را از بند سنگ رها کنند. آنها با عبور دادن مداوم این گلولای از صافیهای بسیار ریز، موفق شدند استخوانهای میکروسکوپی را بیابند که قرنها از نگاه انسان پنهان مانده بود.
پرتغال، بهویژه در مناطق ساحلی غربی، به آرامی به یکی از غنیترین بایگانیهای دوران ژوراسیک در اروپا تبدیل شده است. لایههای رسوبی این منطقه که گاه تا ۱۲۰۰ متر ضخامت دارند، بقایای موجوداتی را در خود حفظ کردهاند که در کنار دایناسورهای بزرگ، در اکوسیستمهای پیچیده آن زمان سهم داشتند. شناسایی این دوزیست جدید، که شباهتهایی به سمندرهای اولیه دارد، قطعه دیگری از این پازل بزرگ را در جای خود قرار داد.
آنچه این موجود کوچک را متمایز میکند، ساختار استخوانی لگن و مفاصل گردن اوست؛ ویژگیهایی که به دیرینشناسان اجازه میدهد نحوه حرکت و جایگاه او را در درخت تکامل تشخیص دهند. این موجودات باستانی، با مفاصلی که حرکت سر را تنها در یک صفحه عمودی محدود میکرد، در دنیایی کاملاً متفاوت از دنیای ما، در میان سرخسها و مردابها شکار میکردند.
تلاش برای یافتن این بقایا، سنتی است که ریشه در قرن نوزدهم دارد، زمانی که نخستین فسیلها در این سواحل ثبت شدند. امروز، دستهای پژوهشگران در لورینیا و تورس ودراس، همان مسیر قدیمی را با ابزارهای دقیقتر ادامه میدهند. هر ذرهای که از صافی عبور میکند و هر استخوان کوچکی که زیر میکروسکوپ جان میگیرد، یادآور این حقیقت است که تاریخ بزرگ زمین، اغلب در جزئیات بسیار کوچک نهفته است.