در اعماق این غار، جایی که زمینهای آهکی سی میلیون ساله مانند دامی طبیعی عمل کردهاند، استخوانهای ظریفی میان دو لایه خاکستر آتشفشانی محصور شده بودند. لایه زیرین مربوط به فورانی در ۱.۵۵ میلیون سال پیش و لایه بالایی متعلق به انفجاری عظیم در ۱ میلیون سال پیش است. این تقویم زمینشناختی به پل اسکوفیلد و همکارانش اجازه داد تا با دقتی کمنظیر، زمان زیست این موجودات را تعیین کنند.
در میان این مجموعه، فسیل ۱۲ گونه پرنده و ۴ گونه قورباغه شناسایی شد که برجستهترین آنها، پرندهای به نام Strigops insulaborealis است. این موجود، نیای باستانی طوطی سنگینوزن و امروزی کاکاپو محسوب میشود. برخلاف نوادگان امروزیاش که توان پرواز را از دست داده و بر روی زمین زندگی میکنند، استخوانهای ظریفتر پای این گونه باستانی نشان میدهد که او هنوز میتوانسته از فراز درختان به پرواز درآید.
کشف این بقایا در غاری که خانواده کلیتون-گرین بیش از یک قرن بر روی زمینهای پیرامون آن کشاورزی کردهاند، نشاندهنده پایداری حیات در برابر دگرگونیهای سهمگین اقلیمی و فورانهای ابرآتشفشانهاست. یکی از گونههای کشف شده به پاس احترام به این خانواده و میزبانی طولانیمدتشان از این میراث پنهان، به نام آنها نامگذاری شد.
گرد و غبار خنک و قلیایی غار سنگآهک، حافظهای را در خود نگه داشته است که اکنون به موزه وایتومو سپرده میشود. این استخوانهای کوچک، داستانی از تکامل را روایت میکنند که در آن پرندگان، مدتها پیش از آنکه نخستین انسانها به این سواحل برسند، تحت فشار نیروهای زمین، بالهای خود را برای همیشه بر زمین گذاشتند.