پیرزاده فیضان فیاض دانشجوی دکترای علوم حیات وحش در دانشگاه SKUAST-Kashmir است. او در همین جنگلها چگونگی جفتگیری، لانهسازی و بزرگ کردن جوجهها را در این پرنده بررسی میکند. مشاهدهٔ اصلی او ساده اما کمیاب است: جوجهها بعد از پرواز از لانه خانواده را ترک نمیکنند. آنها نزدیک به یک ماه همراه والدین میمانند. به گفتهٔ فیاض، این رفتار برای این گونه بهندرت ثبت شده است.
استاد راهنمای او، خورشید احمد، در بخش علوم حیات وحش همین دانشگاه روی زیستگاه این پرنده کار میکند. مگسگیر کشمیری جنگلهای بالغ را برمیگزیند که تاجی انبوه و زیراشکوبی پرپشت از درختچه و گیاهان دارند. این همان نوع جنگلی است که در کشمیر رو به کاهش است. زیستگاه این پرنده در دو سوی مرز هند و پاکستان پراکنده شده است، چون درختان را برای الوار میبرند، زمین را برای کشاورزی پاک میکنند و دام در جنگل میچرد.
زیستشناس حیات وحش، شاشانک دالوی، دیده است که پرندهها چند سال پیاپی به همان قلمروی قبلی خود بازمیگردند. هر پرنده جای خود را میشناسد و آن را رها نمیکند.
در ماه سپتامبر پرندهها کشمیر را ترک میکنند و زمستان را در غات غربی هند، اطراف اوتی در جنوب هند و در سریلانکا میگذرانند. در تپههای مرکزی سریلانکا، از جمله در پارک ویکتوریا در شهر نووارا الیا، هر پرنده برای خود قلمرویی تعیین میکند و از آن دفاع میکند. هر روز هم به همان نقطه برمیگردد. همان وفاداری به مکان که در جنگلهای کشمیر دیده میشود، هزاران کیلومتر دورتر هم تکرار میشود.
با این حال، مسیر میان این دو نقطه هنوز ناشناخته مانده است. اشوین ویسواناتان، بومشناس سازمان Bird Count India، میگوید مسیرهای مهاجرت این پرنده و جاهایی که در میانهٔ راه برای استراحت فرود میآید، هنوز تا حد زیادی روشن نیست.
انتصار سهیل، مسئول حفاظت از حیات وحش در شمال کشمیر، خواستار پژوهشهای دقیقتر است. او میخواهد روشن شود که شیوهٔ تولیدمثل این پرنده در طول زمان چگونه تغییر میکند. پژوهشگران یک نکتهٔ امیدوارکننده هم دارند: این پرنده در سن پایین به توانایی تولیدمثل میرسد. اگر جنگلهایش باقی بمانند، این ویژگی میتواند به افزایش محسوس جمعیت آن کمک کند.