اینگرام ریاست گروه شیمی و بیوشیمی دانشگاه شمال آریزونا را بر عهده دارد و سال‌ها آب چاه‌های پراکنده در قلمرو ناواهو را آزمایش کرده است. مسئله فقط آلودگی نبود؛ مسئله این بود که خانواده‌ها راهی برای دانستن نداشتند. کسی که با بشکه‌های خالی در پشت وانت راه می‌افتد، معمولاً به نزدیک‌ترین چاه می‌رود — و نزدیک‌ترین چاه ممکن است آلوده باشد.

پس تیم او نقشه‌ای ساخت که در وب باز می‌شود. نقاط زرد، محل‌های آب پرداختی اداره خدمات عمومی ملت ناواهو را نشان می‌دهند. نقاط آبی و سرخ منابع رایگان با بودجه فدرال در خانه‌های اجتماعی محله‌ها را مشخص می‌کنند و رنگ می‌گوید که آب سالم است یا نه. داده‌های تازه در نخستین روزهای سپتامبر ۲۰۲۶ به آن افزوده شد.

ریشه این آلودگی در جنگ سرد است. استخراج تجاری اورانیوم از سرزمین ناواهو از ۱۹۴۴ تا ۱۹۸۶ ادامه داشت و باطله‌ها در تل‌های سرباز رها شدند. برخی خانواده‌ها هوگان‌های خود را از سنگ همان باطله‌ها ساختند و از گودال‌های بازمانده از معدن آب برداشتند. چاه‌های عمومی زیر پوشش قانون آب آشامیدنی سالم آزمایش می‌شوند، اما چاه‌های خصوصیِ خانگی و دامی از این الزام بیرون‌اند. به همین دلیل آزمایش کردن به همکاری دانشگاه‌ها و رهبران محله‌ها وابسته مانده است.

اورانیوم در آب با بیماری کلیه و سرطان استخوان میان ساکنان پیوند خورده است. در چاه‌های بی‌نظارت، آرسنیک هم در کنار اورانیوم یافت شده، چون هر دو در همان لایه‌های رسوبی می‌نشینند. مطالعه گروه هم‌زاد ناواهو، که دانشگاه نیومکزیکو از ۲۰۱۰ با مشارکت نهادهای قبیله‌ای اجرا کرد، صدها جفت مادر و نوزاد را ثبت کرد و در ادرار نوزادان اورانیوم یافت.

در ۲۰۰۵ شورای ملت ناواهو قانون حفاظت از منابع طبیعی دینه را تصویب کرد و رئیس‌جمهور وقت، جو شرلی جونیور، آن را امضا کرد: استخراج و فرآوری اورانیوم در سرزمین قبیله ممنوع شد. پول پاکسازی اما بیشتر از دادگاه آمد تا از بودجه؛ توافق ورشکستگی سال ۲۰۱۴ با ترونوکس حدود ۹۸۵ میلیون دلار را به پاکسازی معدن‌ها در قلمرو ناواهو و پیرامون آن اختصاص داد.

اینگرام درباره کاری که کرده‌اند توهمی ندارد. نقشه می‌گوید کدام آب سالم است، اما رسیدن به چاه سالم‌تر و دورتر برای بسیاری از خانواده‌ها همچنان سخت است. در جوامعی مثل کامرون، لوپ، توباسیتی و سندرز، آب آوردن روزْ ساختار زندگی است: بشکه و ظرف‌های ۵۵ گالنی در پشت وانت، و رفت و برگشتی که گاه به شصت کیلومتر می‌رسد. همان آب اغلب به دام هم داده می‌شود.

دانستن، مسیر را کوتاه نمی‌کند. اما انتخاب را ممکن می‌کند.